Een CLP-conform etiket voor intern gebruik maak je door de verplichte elementen uit de CLP-verordening (EG) nr. 1272/2008 samen te brengen op een duurzaam etiket dat bestand is tegen de omstandigheden in jouw installatie. Dit geldt niet alleen voor commercieel verkochte chemicaliën, maar ook voor gevaarlijke stoffen die intern worden overgebracht, opgeslagen of hergebruikt. In dit artikel beantwoorden we de meestgestelde vragen over het maken van een GHS etiket en CLP-conform labelen, van verplichte inhoud tot materiaalkeuze en praktische stappen.
Welke informatie moet verplicht op een CLP-etiket staan?
Een CLP-etiket moet verplicht de productnaam, de naam en contactgegevens van de leverancier of verantwoordelijke partij, gevarenpictogrammen, signaalwoorden (“Gevaar” of “Waarschuwing”), gevaarszinnen (H-zinnen) en veiligheidsaanbevelingen (P-zinnen) bevatten. Bij mengsels of stoffen met een officieel geregistreerd nummer hoort ook de UFI-code vermeld te worden.
Concreet betekent dit dat de volgende elementen aanwezig moeten zijn op elk CLP-etiket:
- Productnaam of aanduiding van de stof of het mengsel
- Naam, adres en telefoonnummer van de verantwoordelijke partij (intern kan dit de afdeling of het bedrijf zijn)
- Nominale hoeveelheid van de inhoud (bij verpakkingen bestemd voor het grote publiek; intern soms niet verplicht, maar wel aanbevolen)
- Gevarenpictogrammen (GHS-symbolen in een rode ruit)
- Signaalwoord: “Gevaar” bij ernstige gevaren, “Waarschuwing” bij minder ernstige
- Gevaarszinnen (H-zinnen) die de aard van het gevaar beschrijven
- Voorzorgsmaatregelen (P-zinnen) voor veilig gebruik, opslag en verwijdering
- UFI-code (Unique Formula Identifier) voor mengsels die in de EU op de markt worden gebracht
De pictogrammen moeten voldoende groot zijn en scherp afgedrukt worden zodat ze op afstand herkenbaar blijven. Tekst en symbolen mogen niet overlappen of door de verpakking worden afgedekt.
Geldt de CLP-verordening ook voor intern geproduceerde etiketten?
Ja, de CLP-verordening is ook van toepassing op intern geproduceerde etiketten wanneer gevaarlijke stoffen of mengsels intern worden overgebracht naar een andere verpakking, opgeslagen in een opslagruimte of verplaatst binnen de productielocatie. Zodra een gevaarlijke stof een andere container krijgt, is een CLP-conform etiket verplicht.
Er bestaat één uitzondering: wanneer een stof direct en onmiddellijk wordt gebruikt door dezelfde persoon die hem overbrengt, en er geen risico is voor derden, kan een vereenvoudigde aanduiding volstaan. In de praktijk is dit echter een smalle uitzondering. Voor alles wat in magazijnen, opslagkasten, procesinstallaties of werkplaatsen staat, gelden de volledige CLP-eisen.
Veel HSE-managers onderschatten dit. Intern aangemengde reinigingsmiddelen, proceschemicaliën die worden overgebracht van een groot vat naar een kleinere werkfles, of testmengsels in het laboratorium, ze vallen allemaal onder de verplichting. Het niet labelen of onvolledig labelen kan bij een inspectie leiden tot boetes en vergroot het risico op ongelukken.
Wat zijn de eisen voor formaat en leesbaarheid van een CLP-etiket?
De CLP-verordening stelt minimale afmetingen vast voor etiketten op basis van het volume van de verpakking. Hoe groter de verpakking, hoe groter het etiket moet zijn. Pictogrammen moeten minimaal een tiende van het etiketoppervlak beslaan en altijd minimaal 1 cm² groot zijn. Tekst moet leesbaar zijn in de officiële taal van het land waar de stof in de handel wordt gebracht.
De minimale etiketafmetingen volgens de CLP-verordening zijn:
- Tot 3 liter: minimaal 52 x 74 mm etiket
- Tussen 3 en 50 liter: minimaal 74 x 105 mm
- Tussen 50 en 500 liter: minimaal 105 x 148 mm
- Meer dan 500 liter: minimaal 148 x 210 mm
Naast de afmetingen gelden ook eisen voor contrast en leesbaarheid. Tekst moet zwart op wit of in een kleur met voldoende contrast worden afgedrukt. Het etiket moet stevig bevestigd zijn en mag niet loslaten bij normaal gebruik of bij contact met de stof die erin zit. In industriële omgevingen is dit een extra aandachtspunt: een etiket dat vervaagt, loslaat of onleesbaar wordt door vocht of chemicaliën voldoet niet meer aan de norm.
Welke materialen zijn geschikt voor duurzame CLP-etiketten in industriële omgevingen?
Voor industriële CLP-etiketten zijn vinyl en polyester de meest geschikte materialen. Papier is ongeschikt voor gevaarlijke stoffen in industriële omgevingen omdat het snel scheurt, vervaagt bij vocht en niet bestand is tegen chemicaliën. Vinyl en polyester bieden de duurzaamheid die nodig is voor langdurige leesbaarheid onder zware omstandigheden.
De keuze tussen vinyl en polyester hangt af van de specifieke toepassing:
- Vinyl is flexibel, geschikt voor ronde of onregelmatige oppervlakken zoals vaten en flessen, en bestand tegen vocht en milde chemicaliën. Het is een uitstekende keuze voor opslagcontainers en procesapparatuur.
- Polyester is harder, dimensioneel stabiel en biedt betere weerstand tegen agressieve chemicaliën, oplosmiddelen en hoge temperaturen. Dit materiaal heeft de voorkeur bij chemische installaties, laboratoria en omgevingen met zware reinigingsroutines.
Naast het basismateriaal speelt de lijmlaag een belangrijke rol. High-tack lijm zorgt ervoor dat etiketten ook op ruwe of licht vette oppervlakken goed hechten. Voor omgevingen met extreme temperatuurwisselingen zijn hittebestendige tapes beschikbaar die ook bij hoge procestemperaturen niet loslaten of verkleuren.
Het is ook goed om te weten dat de inkt of het printlint bestand moet zijn tegen dezelfde omstandigheden als het etiketmateriaal. Een polyesteretiket met een wateroplosbaar lint verliest zijn leesbaarheid alsnog bij contact met vloeistoffen.
Hoe maak je zelf een CLP-conform etiket stap voor stap?
Een CLP-conform etiket maak je door eerst de gevarenclassificatie van de stof te bepalen, vervolgens alle verplichte elementen samen te stellen, het etiket op te maken in labelontwerpsoftware en het daarna af te drukken op een geschikt industrieel materiaal. Zorg dat elke stap traceerbaar is, zodat je bij een update van de veiligheidsinformatiebladen ook de etiketten eenvoudig kunt aanpassen.
Volg deze stappen voor een correct resultaat:
- Raadpleeg het veiligheidsinformatieblad (VIB/SDS) van de stof of het mengsel. Alle verplichte etiketinformatie staat hierin vermeld in sectie 2.
- Stel de etiketinhoud samen: productnaam, leveranciersgegevens, pictogrammen, signaalwoord, H-zinnen, P-zinnen en eventuele UFI-code.
- Bepaal het formaat op basis van de verpakkingsinhoud (zie de tabel hierboven bij leesbaarheid).
- Ontwerp het etiket in professionele labelontwerpsoftware. Zorg dat pictogrammen voldoende groot zijn en dat tekst leesbaar is in de juiste taal.
- Kies het juiste materiaal: vinyl of polyester, afhankelijk van de omgeving en de stof.
- Druk af op een industriële labelprinter die de resolutie en materiaalcompatibiliteit biedt die nodig zijn voor scherpe pictogrammen en duurzame tekst.
- Controleer het eindresultaat: zijn alle verplichte elementen aanwezig, is het etiket leesbaar en hecht het goed op de verpakking?
- Documenteer de versie van het etiket zodat je bij een herziening van het VIB direct weet welke etiketten moeten worden vervangen.
Voor stoffen die ook onder de leidingmarkering vallen, zoals proceschemicaliën die door leidingen worden getransporteerd, gelden aanvullende normen. Bekijk daarvoor ook de eisen rondom leidingmarkering volgens ISO 20560.
Welke software en printers worden gebruikt voor CLP-etiketten?
Voor het ontwerpen van CLP-etiketten wordt professionele labelontwerpsoftware gebruikt die GHS-pictogrammen ondersteunt, vaste datastructuren beheert en workflows voor goedkeuring en versiebeheer biedt. Voor het afdrukken zijn industriële labelprinters nodig die compatibel zijn met vinyl- en polyestermaterialen en voldoende resolutie bieden voor scherpe pictogrammen.
Op softwaregebied zijn er enkele belangrijke functionaliteiten om op te letten:
- GHS-pictogrambibliotheken die up-to-date zijn met de geldende CLP-versie
- Databeheer: de mogelijkheid om H-zinnen en P-zinnen te koppelen aan een centrale database zodat updates automatisch doorwerken in alle etiketten
- Versiebeheer en goedkeuringsworkflows voor compliance-doeleinden
- Meertalige ondersteuning voor organisaties die in meerdere landen actief zijn
Wat printers betreft, zijn compacte industriële labelprinters met thermische transfertechnologie de standaard voor CLP-etiketten. Ze produceren scherpe, duurzame afdrukken op vinyl en polyester zonder dat de inkt vervaagt bij contact met chemicaliën. Printers met een geïntegreerde snijfunctie maken het mogelijk om etiketten op maat te produceren in exact het formaat dat de CLP-verordening vereist voor de betreffende verpakkingsgrootte.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij het maken van CLP-etiketten?
De meest voorkomende fouten bij het maken van CLP-etiketten zijn onvolledige informatie (ontbrekende P-zinnen of UFI-code), een te klein formaat voor de verpakking, het gebruik van ongeschikt materiaal zoals papier, en het niet bijwerken van etiketten na een herziening van het veiligheidsinformatieblad. Al deze fouten kunnen leiden tot non-compliance en veiligheidsrisico’s.
Andere veelgemaakte fouten zijn:
- Pictogrammen die te klein zijn of niet de vereiste rode ruit-omranding hebben
- Verkeerde taal: etiketten in een andere taal dan de officiële taal van het land waar de stof wordt gebruikt
- Slechte hechting: etiketten die loslaten door gebruik van standaard kantoorprinterlabels op vette of ruwe oppervlakken
- Vervaagde tekst door gebruik van wateroplosbare inkt of ongeschikt printlint in combinatie met chemische omgevingen
- Geen versiebeheer: oude etiketten die blijven hangen nadat het VIB is bijgewerkt
- Zelf vertaalde H- en P-zinnen in plaats van de officieel vastgestelde vertalingen uit de CLP-verordening
Een praktische tip om fouten te voorkomen: gebruik altijd de officieel gepubliceerde H- en P-zinnen uit de Nederlandstalige versie van de CLP-verordening en koppel deze in je software aan een centrale database. Zo voorkom je vertaalfouten en zorg je dat updates automatisch worden doorgevoerd.
Hoe Rebo Systems helpt bij CLP-conform labelen
Wij ondersteunen organisaties bij het opzetten van een complete, zelfstandige labeloplossing voor CLP-conforme etiketten. Van de juiste hardware tot duurzame materialen en professionele software: we bieden alles wat nodig is om intern, snel en conform te labelen.
Wat we concreet bieden:
- Industriële labelprinters (zoals de SMS-R1 en SMS-430/460) die compatibel zijn met vinyl- en polyestermaterialen en scherpe pictogrammen produceren
- Duurzame labelmaterialen in vinyl en polyester, inclusief chemisch-bestendige en hittebestendige varianten voor zware industriële omgevingen
- NiceLabel software voor professioneel etiketontwerp met GHS-pictogrambibliotheken, databeheer en versiebeheer
- Persoonlijk advies van onze lokale adviseurs die meedenken over de juiste combinatie van printer, materiaal en software voor jouw specifieke toepassing
- Kant-en-klare GHS-etiketten via onze GHS-etikettenoplossingen voor organisaties die snel en eenvoudig willen starten
Wil je weten welke oplossing het beste past bij jouw situatie? Neem contact op met een van onze adviseurs. We helpen je graag op weg naar een CLP-conforme labelworkflow die werkt in de praktijk.
Een CLP-conform etiket voor intern gebruik maak je door de verplichte elementen uit de CLP-verordening (EG) nr. 1272/2008 samen te brengen op een duurzaam etiket dat bestand is tegen de omstandigheden in jouw installatie. Dit geldt niet alleen voor commercieel verkochte chemicaliën, maar ook voor gevaarlijke stoffen die intern worden overgebracht, opgeslagen of hergebruikt. In dit artikel beantwoorden we de meestgestelde vragen over het maken van een GHS etiket en CLP-conform labelen, van verplichte inhoud tot materiaalkeuze en praktische stappen.
Welke informatie moet verplicht op een CLP-etiket staan?
Een CLP-etiket moet verplicht de productnaam, de naam en contactgegevens van de leverancier of verantwoordelijke partij, gevarenpictogrammen, signaalwoorden (“Gevaar” of “Waarschuwing”), gevaarszinnen (H-zinnen) en veiligheidsaanbevelingen (P-zinnen) bevatten. Bij mengsels of stoffen met een officieel geregistreerd nummer hoort ook de UFI-code vermeld te worden.
Concreet betekent dit dat de volgende elementen aanwezig moeten zijn op elk CLP-etiket:
- Productnaam of aanduiding van de stof of het mengsel
- Naam, adres en telefoonnummer van de verantwoordelijke partij (intern kan dit de afdeling of het bedrijf zijn)
- Nominale hoeveelheid van de inhoud (bij verpakkingen bestemd voor het grote publiek; intern soms niet verplicht, maar wel aanbevolen)
- Gevarenpictogrammen (GHS-symbolen in een rode ruit)
- Signaalwoord: “Gevaar” bij ernstige gevaren, “Waarschuwing” bij minder ernstige
- Gevaarszinnen (H-zinnen) die de aard van het gevaar beschrijven
- Voorzorgsmaatregelen (P-zinnen) voor veilig gebruik, opslag en verwijdering
- UFI-code (Unique Formula Identifier) voor mengsels die in de EU op de markt worden gebracht
De pictogrammen moeten voldoende groot zijn en scherp afgedrukt worden zodat ze op afstand herkenbaar blijven. Tekst en symbolen mogen niet overlappen of door de verpakking worden afgedekt.
Geldt de CLP-verordening ook voor intern geproduceerde etiketten?
Ja, de CLP-verordening is ook van toepassing op intern geproduceerde etiketten wanneer gevaarlijke stoffen of mengsels intern worden overgebracht naar een andere verpakking, opgeslagen in een opslagruimte of verplaatst binnen de productielocatie. Zodra een gevaarlijke stof een andere container krijgt, is een CLP-conform etiket verplicht.
Er bestaat één uitzondering: wanneer een stof direct en onmiddellijk wordt gebruikt door dezelfde persoon die hem overbrengt, en er geen risico is voor derden, kan een vereenvoudigde aanduiding volstaan. In de praktijk is dit echter een smalle uitzondering. Voor alles wat in magazijnen, opslagkasten, procesinstallaties of werkplaatsen staat, gelden de volledige CLP-eisen.
Veel HSE-managers onderschatten dit. Intern aangemengde reinigingsmiddelen, proceschemicaliën die worden overgebracht van een groot vat naar een kleinere werkfles, of testmengsels in het laboratorium, ze vallen allemaal onder de verplichting. Het niet labelen of onvolledig labelen kan bij een inspectie leiden tot boetes en vergroot het risico op ongelukken.
Wat zijn de eisen voor formaat en leesbaarheid van een CLP-etiket?
De CLP-verordening stelt minimale afmetingen vast voor etiketten op basis van het volume van de verpakking. Hoe groter de verpakking, hoe groter het etiket moet zijn. Pictogrammen moeten minimaal een tiende van het etiketoppervlak beslaan en altijd minimaal 1 cm² groot zijn. Tekst moet leesbaar zijn in de officiële taal van het land waar de stof in de handel wordt gebracht.
De minimale etiketafmetingen volgens de CLP-verordening zijn:
- Tot 3 liter: minimaal 52 x 74 mm etiket
- Tussen 3 en 50 liter: minimaal 74 x 105 mm
- Tussen 50 en 500 liter: minimaal 105 x 148 mm
- Meer dan 500 liter: minimaal 148 x 210 mm
Naast de afmetingen gelden ook eisen voor contrast en leesbaarheid. Tekst moet zwart op wit of in een kleur met voldoende contrast worden afgedrukt. Het etiket moet stevig bevestigd zijn en mag niet loslaten bij normaal gebruik of bij contact met de stof die erin zit. In industriële omgevingen is dit een extra aandachtspunt: een etiket dat vervaagt, loslaat of onleesbaar wordt door vocht of chemicaliën voldoet niet meer aan de norm.
Welke materialen zijn geschikt voor duurzame CLP-etiketten in industriële omgevingen?
Voor industriële CLP-etiketten zijn vinyl en polyester de meest geschikte materialen. Papier is ongeschikt voor gevaarlijke stoffen in industriële omgevingen omdat het snel scheurt, vervaagt bij vocht en niet bestand is tegen chemicaliën. Vinyl en polyester bieden de duurzaamheid die nodig is voor langdurige leesbaarheid onder zware omstandigheden.
De keuze tussen vinyl en polyester hangt af van de specifieke toepassing:
- Vinyl is flexibel, geschikt voor ronde of onregelmatige oppervlakken zoals vaten en flessen, en bestand tegen vocht en milde chemicaliën. Het is een uitstekende keuze voor opslagcontainers en procesapparatuur.
- Polyester is harder, dimensioneel stabiel en biedt betere weerstand tegen agressieve chemicaliën, oplosmiddelen en hoge temperaturen. Dit materiaal heeft de voorkeur bij chemische installaties, laboratoria en omgevingen met zware reinigingsroutines.
Naast het basismateriaal speelt de lijmlaag een belangrijke rol. High-tack lijm zorgt ervoor dat etiketten ook op ruwe of licht vette oppervlakken goed hechten. Voor omgevingen met extreme temperatuurwisselingen zijn hittebestendige tapes beschikbaar die ook bij hoge procestemperaturen niet loslaten of verkleuren.
Het is ook goed om te weten dat de inkt of het printlint bestand moet zijn tegen dezelfde omstandigheden als het etiketmateriaal. Een polyesteretiket met een wateroplosbaar lint verliest zijn leesbaarheid alsnog bij contact met vloeistoffen.
Hoe maak je zelf een CLP-conform etiket stap voor stap?
Een CLP-conform etiket maak je door eerst de gevarenclassificatie van de stof te bepalen, vervolgens alle verplichte elementen samen te stellen, het etiket op te maken in labelontwerpsoftware en het daarna af te drukken op een geschikt industrieel materiaal. Zorg dat elke stap traceerbaar is, zodat je bij een update van de veiligheidsinformatiebladen ook de etiketten eenvoudig kunt aanpassen.
Volg deze stappen voor een correct resultaat:
- Raadpleeg het veiligheidsinformatieblad (VIB/SDS) van de stof of het mengsel. Alle verplichte etiketinformatie staat hierin vermeld in sectie 2.
- Stel de etiketinhoud samen: productnaam, leveranciersgegevens, pictogrammen, signaalwoord, H-zinnen, P-zinnen en eventuele UFI-code.
- Bepaal het formaat op basis van de verpakkingsinhoud (zie de tabel hierboven bij leesbaarheid).
- Ontwerp het etiket in professionele labelontwerpsoftware. Zorg dat pictogrammen voldoende groot zijn en dat tekst leesbaar is in de juiste taal.
- Kies het juiste materiaal: vinyl of polyester, afhankelijk van de omgeving en de stof.
- Druk af op een industriële labelprinter die de resolutie en materiaalcompatibiliteit biedt die nodig zijn voor scherpe pictogrammen en duurzame tekst.
- Controleer het eindresultaat: zijn alle verplichte elementen aanwezig, is het etiket leesbaar en hecht het goed op de verpakking?
- Documenteer de versie van het etiket zodat je bij een herziening van het VIB direct weet welke etiketten moeten worden vervangen.
Voor stoffen die ook onder de leidingmarkering vallen, zoals proceschemicaliën die door leidingen worden getransporteerd, gelden aanvullende normen. Bekijk daarvoor ook de eisen rondom leidingmarkering volgens ISO 20560.
Welke software en printers worden gebruikt voor CLP-etiketten?
Voor het ontwerpen van CLP-etiketten wordt professionele labelontwerpsoftware gebruikt die GHS-pictogrammen ondersteunt, vaste datastructuren beheert en workflows voor goedkeuring en versiebeheer biedt. Voor het afdrukken zijn industriële labelprinters nodig die compatibel zijn met vinyl- en polyestermaterialen en voldoende resolutie bieden voor scherpe pictogrammen.
Op softwaregebied zijn er enkele belangrijke functionaliteiten om op te letten:
- GHS-pictogrambibliotheken die up-to-date zijn met de geldende CLP-versie
- Databeheer: de mogelijkheid om H-zinnen en P-zinnen te koppelen aan een centrale database zodat updates automatisch doorwerken in alle etiketten
- Versiebeheer en goedkeuringsworkflows voor compliance-doeleinden
- Meertalige ondersteuning voor organisaties die in meerdere landen actief zijn
Wat printers betreft, zijn compacte industriële labelprinters met thermische transfertechnologie de standaard voor CLP-etiketten. Ze produceren scherpe, duurzame afdrukken op vinyl en polyester zonder dat de inkt vervaagt bij contact met chemicaliën. Printers met een geïntegreerde snijfunctie maken het mogelijk om etiketten op maat te produceren in exact het formaat dat de CLP-verordening vereist voor de betreffende verpakkingsgrootte.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij het maken van CLP-etiketten?
De meest voorkomende fouten bij het maken van CLP-etiketten zijn onvolledige informatie (ontbrekende P-zinnen of UFI-code), een te klein formaat voor de verpakking, het gebruik van ongeschikt materiaal zoals papier, en het niet bijwerken van etiketten na een herziening van het veiligheidsinformatieblad. Al deze fouten kunnen leiden tot non-compliance en veiligheidsrisico’s.
Andere veelgemaakte fouten zijn:
- Pictogrammen die te klein zijn of niet de vereiste rode ruit-omranding hebben
- Verkeerde taal: etiketten in een andere taal dan de officiële taal van het land waar de stof wordt gebruikt
- Slechte hechting: etiketten die loslaten door gebruik van standaard kantoorprinterlabels op vette of ruwe oppervlakken
- Vervaagde tekst door gebruik van wateroplosbare inkt of ongeschikt printlint in combinatie met chemische omgevingen
- Geen versiebeheer: oude etiketten die blijven hangen nadat het VIB is bijgewerkt
- Zelf vertaalde H- en P-zinnen in plaats van de officieel vastgestelde vertalingen uit de CLP-verordening
Een praktische tip om fouten te voorkomen: gebruik altijd de officieel gepubliceerde H- en P-zinnen uit de Nederlandstalige versie van de CLP-verordening en koppel deze in je software aan een centrale database. Zo voorkom je vertaalfouten en zorg je dat updates automatisch worden doorgevoerd.
Hoe Rebo Systems helpt bij CLP-conform labelen
Wij ondersteunen organisaties bij het opzetten van een complete, zelfstandige labeloplossing voor CLP-conforme etiketten. Van de juiste hardware tot duurzame materialen en professionele software: we bieden alles wat nodig is om intern, snel en conform te labelen.
Wat we concreet bieden:
- Industriële labelprinters (zoals de SMS-R1 en SMS-430/460) die compatibel zijn met vinyl- en polyestermaterialen en scherpe pictogrammen produceren
- Duurzame labelmaterialen in vinyl en polyester, inclusief chemisch-bestendige en hittebestendige varianten voor zware industriële omgevingen
- NiceLabel software voor professioneel etiketontwerp met GHS-pictogrambibliotheken, databeheer en versiebeheer
- Persoonlijk advies van onze lokale adviseurs die meedenken over de juiste combinatie van printer, materiaal en software voor jouw specifieke toepassing
- Kant-en-klare GHS-etiketten via onze GHS-etikettenoplossingen voor organisaties die snel en eenvoudig willen starten
Wil je weten welke oplossing het beste past bij jouw situatie? Neem contact op met een van onze adviseurs. We helpen je graag op weg naar een CLP-conforme labelworkflow die werkt in de praktijk.
