Geïllustreerde flat-lay van een gegraveerde identificatieplaat en ronde inspectiesticker op geborsteld staal, omringd door bevestigingsmiddelen en een schuifmaat.

Airco-installateurs werken dagelijks met verschillende soorten labels en identificatiemiddelen voor hun installaties. Kenplaten en keuringsstickers zijn beide verplicht, maar hebben verschillende doelen en vereisten.

Wat zijn kenplaten en waarom zijn ze verplicht voor airco-installaties?

Kenplaten zijn permanente identificatielabels die technische specificaties en installatiegegevens van airco-installaties bevatten. Ze zijn verplicht op grond van de F-gassenverordening en zorgen ervoor dat installaties PED-gecertificeerd blijven en voldoen aan de Europese wetgeving.

Sinds 1 januari 2025 zijn kenplaten verplicht voor alle airco-installaties die onder de F-gassenverordening vallen. Zonder een correcte kenplaat is een installatie niet PED-gecertificeerd, wat kan leiden tot boetes of zelfs het verlies van je F-gassenvergunning. De kenplaat fungeert als het identiteitsbewijs van de installatie en bevat alle essentiële technische informatie die nodig is voor onderhoud, controles en compliance.

Voor airco-installateurs betekent dit dat elke nieuwe installatie van een kenplaat moet worden voorzien voordat deze in gebruik kan worden genomen. Ook bij vervanging of ingrijpende wijzigingen aan bestaande systemen is een nieuwe kenplaat vereist. De kenplaat moet permanent worden bevestigd op een goed zichtbare plaats bij de installatie.

Wat zijn keuringsstickers en wanneer moet je ze gebruiken?

Keuringsstickers zijn labels die aangeven dat een installatie is gecontroleerd en veilig functioneert. Ze worden geplaatst na verplichte jaarlijkse keuringen door een competent persoon met een vakbekwaamheidscertificaat volgens PGS 13, NPR 7600 of NPR 7601.

De keuringsplicht geldt voor koelinstallaties met specifieke inhoudseisen: minimaal 10 kilogram koolstofdioxide, minimaal 5 kilogram koolwaterstoffen of tussen 10 en 1500 kilogram ammoniak. Deze keuringen zijn aanvullend op het bestaande keuringsregime uit het Warenwetbesluit Drukapparatuur en vormen samen een waarborg voor veilig gebruik.

Na elke succesvolle keuring wordt een keuringssticker geplaatst waarop de datum van de laatste controle en de volgende keuringsdatum staan vermeld. Dit helpt eigenaren en onderhoudspersoneel bij te houden wanneer de volgende keuring moet plaatsvinden en toont toezichthouders aan dat de installatie conform de regelgeving wordt onderhouden.

Wat is het belangrijkste verschil tussen kenplaten en keuringsstickers?

Het belangrijkste verschil is dat kenplaten permanente technische identificatie bieden die bij de installatie wordt aangebracht, terwijl keuringsstickers een tijdelijke bevestiging geven van uitgevoerde veiligheidscontroles en regelmatig worden vervangen.

Kenplaten bevatten statische informatie die gedurende de hele levensduur van de installatie relevant blijft: installatienummer, type installatie, koudemiddelgegevens en druk- en temperatuurspecificaties. Deze informatie verandert niet, tenzij er ingrijpende wijzigingen aan het systeem worden aangebracht.

Keuringsstickers daarentegen bevatten dynamische informatie die regelmatig wordt bijgewerkt: keuringsdatum, naam van de keurder en vervaldatum van de keuring. Elke nieuwe keuring resulteert in een nieuwe sticker, waardoor een visuele geschiedenis van uitgevoerde controles ontstaat. Waar een kenplaat eenmalig wordt geplaatst, worden keuringsstickers jaarlijks vernieuwd.

Welke informatie moet er op een kenplaat staan voor airco-installaties?

Een kenplaat voor airco-installaties moet het installatienummer, het type installatie, de installatiedatum, het koudemiddeltype met GWP-waarde, de koudemiddelvulling in kg en het CO2-equivalent, de PED-categorie, het CE-nummer, druk- en temperatuurspecificaties en de logboekplichtstatus bevatten.

Voor klimaatapparatuur, zoals Alklima/Mitsubishi Electric-systemen, wordt het type altijd vermeld als “Stationaire airconditioning/warmtepompinstallatie”. Bij koudemiddelen zoals R32 (GWP 675) en R410A (GWP 2088) moeten zowel de voorvulling en bijvulling als de totale vulling worden aangegeven. Het CO2-equivalent wordt berekend door de GWP-waarde te vermenigvuldigen met de totale koudemiddelvulling in kilogrammen.

Daarnaast moeten de minimale en maximale druk en temperatuur voor zowel de lage als de hoge werkdruk worden vermeld. Voor R32 zijn dit bijvoorbeeld LP/HD-waarden van 23,0/41,5 bar en temperaturen van -20/120 °C. Ook moet worden aangegeven of de installatie logboekplichtig is (bij meer dan 5 ton CO2-equivalent) en of het een hermetisch gesloten installatie betreft. De tekst “Bevat gefluoreerde broeikasgassen” is eveneens verplicht.

Hoe lang moeten kenplaten en keuringsstickers leesbaar blijven?

Kenplaten moeten gedurende de gehele levensduur van de installatie leesbaar blijven, vaak 15-20 jaar. Keuringsstickers moeten minimaal één jaar goed leesbaar blijven, dus tot de volgende keuring. Beide vereisen daarom duurzame materialen die bestand zijn tegen industriële omstandigheden.

Voor kenplaten betekent dit dat je materialen moet kiezen die bestand zijn tegen UV-straling, temperatuurwisselingen, chemicaliën en mechanische slijtage. Vinyl en polyester zijn hiervoor de meest geschikte materialen, omdat ze jarenlang hun leesbaarheid behouden zonder te verkleuren of los te laten. Papieren labels zijn ongeschikt voor deze toepassing vanwege hun beperkte duurzaamheid.

Keuringsstickers hebben een kortere levensduur, maar moeten wel bestand zijn tegen de omstandigheden waarin de installatie zich bevindt. Dat kunnen buitenomstandigheden zijn met regen en vorst, of binnenruimtes met een hoge luchtvochtigheid. Het is belangrijk dat de informatie op keuringsstickers tot aan de volgende keuring duidelijk leesbaar blijft voor toezichthouders en onderhoudspersoneel.

Kun je kenplaten en keuringsstickers zelf printen als airco-installateur?

Ja, als airco-installateur kun je kenplaten en keuringsstickers zelf printen met de juiste apparatuur en materialen. Dit bespaart tijd, voorkomt fouten en maakt je onafhankelijk van externe leveranciers voor deze kritieke identificatie.

Voor het zelf printen heb je een industriële labelprinter nodig die geschikt is voor duurzame materialen zoals vinyl en polyester. Wij bieden compacte printsystemen die speciaal voor deze toepassing zijn ontwikkeld, met geïntegreerde snijfuncties voor verschillende vormen en maten. De printers werken samen met professionele software die templates bevat voor kenplaten en keuringsstickers volgens de geldende normen.

Het voordeel van eigen productie is dat je direct op locatie bij de klant de juiste kenplaat kunt maken met de exacte specificaties van die installatie. Dit voorkomt fouten die kunnen ontstaan bij vooraf bestelde labels en zorgt ervoor dat je altijd compliant bent met de laatste regelgeving. Bovendien kun je de kenplaat direct na installatie aanbrengen, zodat het systeem meteen PED-gecertificeerd is.