Rechthoekig metalen typeplaatje van een airconditioner op werkbank, gemeten met liniaal en schuifmaat.

Airco-installateurs moeten hun installaties volgens de F-gassenverordening voorzien van een kenplaat, maar welke afmetingen zijn daarbij verplicht? We beantwoorden de meest gestelde vragen over de afmetingen en specificaties van kenplaten.

Welke minimale afmetingen moet een airco-kenplaat volgens de wet hebben?

De wet schrijft geen specifieke minimale afmetingen voor airco-kenplaten voor. De F-gassenverordening en de PED-richtlijn vereisen dat de informatie duidelijk leesbaar is en duurzaam is bevestigd, maar laten de exacte afmetingen over aan de installateur.

Wel gelden er strikte eisen voor de inhoud en leesbaarheid van kenplaten. Sinds 1 januari 2017 moeten alle nieuwe installaties voorzien zijn van een kenplaat met onder meer de hoeveelheid koudemiddel in kilogrammen, het GWP-getal en de totale CO₂-equivalentwaarde. Voor installaties die hermetisch gesloten zijn, moet dit expliciet worden vermeld.

De praktische ondergrens ligt rond 40 x 20 millimeter voor eenvoudige installaties, omdat kleinere formaten de leesbaarheid in gevaar brengen. Voor complexere systemen met uitgebreide technische specificaties zijn grotere afmetingen noodzakelijk om alle verplichte informatie overzichtelijk weer te geven.

Wat bepaalt de grootte van een kenplaat voor verschillende aircosystemen?

De grootte van een airco-kenplaat wordt bepaald door de hoeveelheid verplichte informatie, de omgevingsomstandigheden en de beschikbare montageruimte. Grotere systemen met meer technische specificaties vereisen doorgaans grotere kenplaten.

Voor eenvoudige split-units volstaat vaak een kenplaat van 50 x 30 millimeter, terwijl VRF-systemen of grote centrale units kenplaten van 80 x 50 millimeter of groter nodig hebben. De lettergrootte moet groot genoeg zijn om de informatie ook na jarenlange blootstelling aan weersinvloeden goed leesbaar te houden.

Omgevingsfactoren spelen ook een rol. Buitenunits die blootstaan aan UV-straling, regen en temperatuurwisselingen hebben robuustere kenplaten nodig met een duidelijkere opdruk. Binnenunits in beschermde omgevingen kunnen met compactere formaten volstaan, mits alle verplichte gegevens goed leesbaar blijven.

Welke informatie moet op elke kenplaat staan?

Elke kenplaat moet minimaal bevatten: fabrikant en type installatie, type koudemiddel en hoeveelheid in kg, GWP-waarde, totale CO₂-equivalentwaarde en, indien van toepassing, de vermelding “hermetisch gesloten”. Voor installaties boven 5 ton CO₂-equivalent zijn aanvullende logboekgegevens verplicht.

Welke standaardmaten voor kenplaten worden het meest gebruikt in de praktijk?

In de praktijk worden voornamelijk drie standaardformaten gebruikt: 50 x 25 mm voor kleine split-units, 65 x 35 mm voor middelgrote systemen en 80 x 50 mm voor grote installaties. Deze maten bieden voldoende ruimte voor alle verplichte informatie.

Het formaat 50 x 25 millimeter is populair voor residentiële airco’s en kleine commerciële units. Dit formaat biedt voldoende ruimte voor de basisgegevens zonder te veel montageruimte in beslag te nemen. De tekst blijft goed leesbaar bij een lettergrootte van minimaal 1,5 millimeter.

Voor VRF-systemen en grote centrale units kiezen installateurs vaak voor kenplaten van 80 x 50 millimeter. Deze grotere formaten maken het mogelijk om alle technische specificaties, onderhoudsinstructies en veiligheidswaarschuwingen overzichtelijk weer te geven zonder de leesbaarheid te compromitteren.

Sommige installateurs werken met rechthoekige kenplaten van 100 x 30 millimeter voor systemen waarbij de montageruimte in de hoogte beperkt is, maar er wel voldoende breedte beschikbaar is. Dit formaat werkt goed bij units die in krappe technische ruimtes worden geïnstalleerd.

Hoe kies je de juiste afmetingen voor de kenplaat van jouw installatie?

Kies de afmetingen van de kenplaat op basis van de hoeveelheid verplichte informatie, de beschikbare montageruimte en de omgevingsomstandigheden. Begin met het inventariseren van alle gegevens die op de kenplaat moeten staan en bepaal vervolgens het minimaal benodigde oppervlak.

Maak eerst een lijst van alle verplichte gegevens voor jouw specifieke installatie. Naast de standaardinformatie kunnen aanvullende eisen gelden voor installaties boven bepaalde vermogensklassen of in specifieke toepassingen. Tel het aantal tekens en bereken hoeveel ruimte nodig is bij een leesbare lettergrootte.

Houd rekening met de montagelocatie en de beschikbare ruimte. Buitenunits hebben vaak beperkte vlakke oppervlakken voor de montage van een kenplaat, terwijl binnenunits doorgaans meer flexibiliteit bieden. Meet de beschikbare ruimte op en kies een kenplaat die goed past zonder andere componenten te hinderen.

Overweeg de levensduur van de installatie en mogelijke uitbreidingen. Een iets grotere kenplaat biedt ruimte voor toekomstige aanvullingen, zoals servicedata of wijzigingen in de koudemiddelinhoud. Dit voorkomt dat je later een nieuwe kenplaat moet maken en bevestigen.

Welke materialen en dikte zijn geschikt voor duurzame airco-kenplaten?

Voor duurzame airco-kenplaten zijn vinyl en polyester de meest geschikte materialen, met een minimale dikte van 0,2 millimeter. Deze materialen bieden uitstekende weerbestendigheid tegen UV-straling, vocht en temperatuurwisselingen die kenmerkend zijn voor airco-omgevingen.

Vinyl kenplaten met een dikte van 0,2 tot 0,5 millimeter bieden een goede balans tussen flexibiliteit en duurzaamheid. Het materiaal is chemisch bestendig tegen reinigingsmiddelen en koudemiddelen en behoudt zijn kleuren ook na jarenlange blootstelling aan zonlicht. Voor buitentoepassingen adviseren we vinyl met UV-stabilisatoren.

Polyester kenplaten zijn nog duurzamer en geschikt voor de zwaarste omstandigheden. Met een dikte van 0,3 tot 0,8 millimeter zijn ze bestand tegen extreme temperaturen, chemicaliën en mechanische belasting. Polyester behoudt zijn dimensionale stabiliteit beter dan vinyl, wat belangrijk is voor nauwkeurige QR-codes of barcodes op kenplaten.

Papieren kenplaten zijn niet geschikt voor airco-toepassingen vanwege hun gevoeligheid voor vocht en temperatuurwisselingen. Aluminium kenplaten zijn wel duurzaam, maar vereisen speciale printers en zijn moeilijker te bewerken voor installateurs die kenplaten ter plekke willen produceren.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij het bepalen van de afmetingen van een kenplaat?

De meest voorkomende fouten zijn te kleine afmetingen waardoor de tekst onleesbaar wordt, een verkeerde materiaalkeuze voor de omgevingsomstandigheden en onvoldoende ruimte voor alle verplichte informatie volgens de F-gassenverordening.

Veel installateurs onderschatten de hoeveelheid tekst die op een kenplaat moet staan. Vooral bij installaties met meerdere koudemiddelcircuits of speciale veiligheidseisen loopt de hoeveelheid informatie snel op. Een kenplaat die te vol wordt, verliest zijn functie omdat belangrijke gegevens niet meer goed leesbaar zijn.

Een andere veelgemaakte fout is het kiezen van materialen die niet bestand zijn tegen de specifieke omgevingsomstandigheden. Kenplaten op daken hebben andere eisen dan kenplaten in technische ruimtes. UV-bestendigheid, waterbestendigheid en temperatuurtolerantie moeten worden afgestemd op de werkelijke omstandigheden.

Ook wordt vaak vergeten om rekening te houden met toekomstige wijzigingen. Installaties die later worden uitgebreid of waarbij koudemiddel wordt bijgevuld, hebben een aangepaste kenplaat nodig. Door van tevoren wat extra ruimte in te plannen, voorkom je dat je later een volledig nieuwe kenplaat moet maken en bevestigen.