Vers gedrukt gevarenetiket dat uit een industriële labelprinter komt, omringd door chemicaliënvaten met GHS-pictogrammen op een stalen werktafel.

Bij het ompakken van chemicaliën ben je als nieuwe aanbieder verplicht een volledig CLP-conform etiket op de omverpakking aan te brengen. De CLP-verordening (EG) nr. 1272/2008 schrijft voor dat elk gevaarlijk mengsel of elke gevaarlijke stof opnieuw correct gelabeld wordt zodra het van verpakking wisselt, ongeacht de hoeveelheid. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over etiketteringsplichten, verantwoordelijkheid, verplichte gegevens en geschikte labelmaterialen voor omgepakte chemicaliën.

Wat zijn de etiketteringsplichten bij het ompakken van chemicaliën?

Wie een gevaarlijke stof of een gevaarlijk mengsel ompakt in een nieuwe verpakking, is verplicht een volledig nieuw CLP-etiket aan te brengen. Dit geldt altijd, ook als het om een kleine hoeveelheid gaat, zoals het vullen van een decanteerfles voor dagelijks gebruik op de werkvloer. Het originele etiket op de nieuwe verpakking is juridisch niet voldoende.

De CLP-verordening maakt geen uitzondering voor interne verplaatsingen of kleine volumes. Zodra een chemische stof de originele verpakking verlaat en in een andere container terechtkomt, moet die container voorzien zijn van een etiket dat voldoet aan alle eisen van de verordening. Dit geldt zowel voor externe levering als voor intern gebruik binnen een bedrijf, al biedt de regelgeving voor intern gebruik in bepaalde situaties beperkte flexibiliteit via artikel 33 van de CLP-verordening. In de praktijk is het veiliger en juridisch robuuster om altijd een volledig etiket te maken voor elke omgepakte decanteerfles.

Voor industriële omgevingen zoals chemische fabrieken, laboratoria en onderhoudsdiensten betekent dit dat medewerkers in staat moeten zijn om snel en betrouwbaar correcte etiketten te produceren, ook voor kleine hoeveelheden. Een labelprinter die duurzame, chemisch-resistente labels kan maken, is daarvoor geen luxe, maar een praktische noodzaak.

Wie is juridisch verantwoordelijk voor het CLP-etiket na ompakking?

De juridische verantwoordelijkheid voor het CLP-etiket na ompakking ligt bij de persoon of organisatie die de chemische stof ompakt en in de handel brengt of intern distribueert. In de CLP-verordening wordt deze partij aangeduid als de “aanbieder” of “downstreamgebruiker.” Zodra jij de chemische stof ompakt, neem jij de etiketteringsverantwoordelijkheid over.

Dit heeft directe praktische gevolgen. Als een bedrijf een groot vat oplosmiddel koopt en dit verdeelt over kleinere werkflessen voor gebruik op de werkvloer, is dat bedrijf verantwoordelijk voor de correcte etikettering van die werkflessen. Niet de oorspronkelijke fabrikant, niet de leverancier, maar de partij die de ompakking uitvoert.

Bij inspecties door de arbeidsinspectie of veiligheidsinstanties wordt gekeken naar de aanwezigheid en correctheid van de etiketten op de feitelijk gebruikte verpakkingen. Ontbrekende of onvolledige etiketten op decanteerflessen zijn een veelvoorkomende tekortkoming die kan leiden tot waarschuwingen of boetes. HSE-managers en veiligheidscoördinatoren dragen in de meeste organisaties de praktische verantwoordelijkheid voor het bewaken van deze etiketteringsplicht.

Welke gegevens moeten verplicht op een CLP-etiket voor omgepakte chemicaliën staan?

Een CLP-etiket voor omgepakte chemicaliën moet minimaal zes verplichte elementen bevatten: de naam, het adres en het telefoonnummer van de leverancier of ompakker, de hoeveelheid in de verpakking, de productidentificatoren (naam van de stof of het mengsel), de gevarenpictogrammen, de signaalwoorden, en de gevaars- en veiligheidsaanduidingen (H- en P-zinnen).

Concreet betekent dit dat elk etiket de volgende onderdelen bevat:

  • Naam en contactgegevens van de ompakkende partij (naam, adres, telefoonnummer)
  • Productidentificatie (naam van de stof of het mengsel zoals vermeld in het veiligheidsinformatieblad)
  • Gevarenpictogrammen (de rode ruitvormige GHS-symbolen)
  • Signaalwoord (“Gevaar” of “Waarschuwing”)
  • Gevarenaanduidingen (H-zinnen, die de aard van het gevaar beschrijven)
  • Veiligheidsaanbevelingen (P-zinnen, met instructies voor veilig gebruik, opslag en eerste hulp)
  • Nominale hoeveelheid van de stof of het mengsel in de verpakking

De informatie voor deze elementen haal je uit het veiligheidsinformatieblad (VIB of SDS) van de oorspronkelijke stof. Dat document bevat alle classificatie- en etiketteringsinformatie die je nodig hebt om een correct CLP-etiket samen te stellen. Het is aan te raden om de meest recente versie van het VIB te gebruiken, omdat classificaties kunnen worden bijgesteld.

Mag je het originele etiket behouden bij kleine omverpakkingen?

Nee, het originele etiket op de nieuwe verpakking plakken of kopiëren volstaat juridisch niet. Wanneer je een chemische stof ompakt, zelfs in een kleine decanteerfles, moet de nieuwe verpakking een eigen, correct CLP-etiket dragen waarop jij als ompakkende partij als verantwoordelijke partij staat vermeld.

Er is één beperkte uitzondering: artikel 33 van de CLP-verordening biedt de mogelijkheid om in bepaalde situaties voor binnenste verpakkingen die niet direct aan de eindgebruiker worden verkocht, een vereenvoudigde etikettering toe te passen. Maar deze uitzondering is smal en geldt niet voor de meeste praktijksituaties op de werkvloer, zoals het vullen van decanteerflessen met reinigingsmiddelen, oplosmiddelen of andere gevaarlijke stoffen voor dagelijks gebruik.

In de industriële praktijk is het advies eenduidig: maak altijd een volledig nieuw etiket voor elke omgepakte verpakking. Dat is de veiligste juridische positie en het beschermt medewerkers die met de stof werken, omdat zij altijd over volledige gevaars- en veiligheidsinformatie beschikken.

Hoe verschilt CLP-etikettering van GHS-etikettering bij chemicaliën?

CLP en GHS zijn geen twee verschillende systemen, maar zijn nauw aan elkaar verwant. GHS staat voor het Globally Harmonised System, het internationale raamwerk voor classificatie en etikettering van chemische stoffen. CLP is de Europese verordening die dit GHS-systeem in de EU-wetgeving heeft omgezet. In de praktijk zijn de etiketteringsvereisten grotendeels identiek, maar er zijn enkele Europese aanvullingen.

De belangrijkste overeenkomsten zijn de gevarenpictogrammen (de rode ruitvormen), de H- en P-zinnen, en de signaalwoorden “Gevaar” en “Waarschuwing.” Deze elementen zijn afkomstig uit het GHS en zijn overgenomen in de CLP-verordening.

Waar CLP verder gaat dan het basis-GHS zijn de aanvullende Europese eisen, zoals specifieke etiketteringsregels voor bepaalde stoffen, aanvullende gevaarsaanduidingen (EUH-zinnen) die geen equivalent hebben in het mondiale GHS, en de verplichting om de contactgegevens van een in de EU gevestigde verantwoordelijke partij te vermelden. Wie chemicaliën exporteert naar landen buiten de EU, moet rekening houden met de lokale implementatie van GHS in het bestemmingsland, die kan afwijken van de Europese CLP-eisen.

Voor bedrijven die uitsluitend binnen de Europese Unie werken, is CLP de relevante norm. De term “GHS-etiket” en “CLP-etiket” worden in de industrie vaak door elkaar gebruikt, maar formeel is CLP de bindende Europese regelgeving.

Welke labels zijn geschikt voor chemisch-resistente CLP-etikettering?

Voor CLP-etikettering van omgepakte chemicaliën zijn alleen duurzame, chemisch-resistente labelmaterialen geschikt. Papieren labels zijn ongeschikt voor contact met chemicaliën, oplosmiddelen of reinigingsmiddelen, omdat ze snel loslaten, verbleken of onleesbaar worden. De aangewezen materialen zijn polyester en vinyl, bij voorkeur met een agressief acrylaat-kleefmiddel dat bestand is tegen chemicaliën.

Bij het kiezen van een labelmateriaal voor decanteerflessen en andere chemische verpakkingen zijn de volgende factoren doorslaggevend:

  • Chemische bestendigheid: het materiaal mag niet oplossen, verkleuren of loslaten bij contact met de stof die de fles bevat
  • Leesbaarheid over tijd: de bedrukking moet bestand zijn tegen wrijving, vocht en UV-licht
  • Hechtsterkte op het substraat: flessen van HDPE, PP of glas vragen elk om een specifiek kleefmiddel
  • Temperatuurbestendigheid: relevant bij stoffen die warm worden opgeslagen of verwerkt

Wij bieden een breed assortiment industriële labelmaterialen, waaronder chemisch-bestendig polyester en high-tack vinyl, die speciaal zijn ontwikkeld voor zware industriële omstandigheden. Deze materialen zijn geschikt voor gebruik met onze SMS-labelprinters, waarmee je direct op de werkvloer correcte, duurzame CLP-etiketten kunt produceren voor omgepakte chemicaliën. Zo heb je als HSE-manager of veiligheidscoördinator volledige controle over de etikettering, zonder afhankelijk te zijn van externe drukkers of lange doorlooptijden.

Een goed opgezette etiketteringsworkflow, ondersteund door betrouwbare hardware en de juiste materialen, maakt het eenvoudiger om altijd aan de CLP-verplichtingen te voldoen, ook bij het dagelijks omvullen van kleine hoeveelheden chemicaliën op de werkvloer.